Description of the article

Date of publication

31.08.2019


Publisher name

Научен Хронограф


journal name

Хуманитарни Балкански изследвания, № 3(5) 31.08.2019


DOI

10.34671/SCH.HBR.2019.0303.0022


Authors

RUS: Гасанова Парвин Ахмед-Бакинский государственный университет,ENG: Hasanova Parvin Ahmed-Baku State University,AZE: Həsənova Pərvin Əhməd qızı-Bakı Dövlət Universiteti,


Titles

ENG HERMENEUTICS: UNDERSTANDING AND ITS ROLE IN RATIONAL KNOWLEDGE

AZE HERMENEVTIKA: ANLAMA VƏ ONUN RASIONAL IDRAKDA ROLU

RUS ГЕРМЕНЕВТИКА: ПОНИМАНИЕ И ЕГО РОЛЬ В РАЦИОНАЛЬНОМ ПОЗНАНИИ


Annotations

ENG Hermeneutics, being a method of interpretation of texts, has peculiar names in all cultural regions of the world, in the West and in the East, differing in form, genres and directions. Hermeneutics in the process of evolutionary development also acquired a philosophical status as a method. Thanks to the scientific and theoretical studies of the famous German philosophers F. Schleiermacher, V. Dilthey, M. Heidegger, H. Gadamer, the scope of the phenomenon of understanding has expanded, hermeneutics has evolved from a means of interpreting philological, religious, legal and other texts into the art of understanding human subjectivity. The interpretation of the texts has become an ontological teaching, which is the ultimate concept of the meaning of the individual - the art of the individual, the methodology of the human soul, and finally the meaning. From this point of view, Germany is the birthplace of philosophical hermeneutics, called philosophy of understanding. The early philosophical hermeneutics, in which certain provisions of European philosophy were criticized, arose as a result of the historical development of philosophy from ancient times to the twentieth century. The ideological heritage of the above-mentioned representatives of philosophical hermeneutics is an important stage in the formation of this science. Thus, the traditional hermeneutics is enriched with new, original provisions and theories. Today, the main and important aspects of the intellectual heritage of hermeneutics are developing in various aspects. The ideas of the founders of philosophical hermeneutics stimulated the further development of this doctrine, contributed to the formation of new theories and concepts. Since the 60s of the last century, the problems of hermeneutics have been seriously studied by philosophers in many countries of the world. Along with the ontological doctrine, developed by the philosophical hermeneutics Heidegger and Gadamer, methodological and epistemological directions of this doctrine were also developed. In the twentieth century, hermeneutics was originally formulated as part of existentialism (Heidegger), and then it became one of the methodological procedures of philosophy. Recently, a hermeneutic ontology, which is considered a specific type of hermeneutics, has also emerged in social philosophy. According to this teaching, being, existence is the existence of language: language is a condition of social existence. Therefore, philosophy should not be limited to the analysis of problems related to language, but should also give here new interpretations and explanations.

AZE Hermenevtika mətnlərin anlamı ilə bağlı metod olaraq dünyanın bütün mədəni bölgələrində, Qərbdə, Şərqdə də özünəməxsus adlanır, forma, janr, istiqamətlərdə mövcud olmuşdur. Hermenevtika təkamül prosesində metod olmaqla bərabər fəlsəfə statusu da qazanmışdır. Bəhs etdiyimiz məşhur alman filosofları F.Şleyermaxer, V.Diltey, M.Haydegger, H.Q.Qadamerin elmi-nəzəri araşdırmaları sayəsində anlam fenomeninin əhatə dairəsi genişlənmiş, hermenevtika filoloji, dini, hüquqi və i.a. mətnlərin şərhi üsullarından -yad fərdiyyəti-özgəni anlamaq sənətinə, ruh haqqında (humanitar) elmlərin metodologiyasına və nəhayət, anlam haqqında bitgin konsepsiyası olan ontoloji təlimə çevrilmişdir. Bu baxımdan anlam fəlsəfəsi adlandırılan fəlsəfi hermenevtikanın vətəni Almaniyadır. Özündən əvvəlki, Avropa fəlsəfəsinin bir sıra müddəalarını tənqid edən fəlsəfi hermenevtika, fəlsəfənin qədim dövrdən başlamış XX əsrə qədər ki tarixi inkişafın nəticəsi kimi meydana gəlmişdir. Yuxarıda adları çəkilən filosof-hermenevtiklərin hər birinin ideya irsi anlam fenomeninin əsas və mühüm aspektlərinə müxtəlif nöqteyi-nəzərdən yanaşmaqla ənənəvi hermenevtikanı yeni, orijinal müddəa və nəzəriyyələrlə zənginləşdirərək fəlsəfi hermenevtikanın təşəkkülünün mühüm mərhələlərini təşkil edir. Fəlsəfi hermenevtikanın banilərinin ideyaları eyni zamanda təlimin sonrakı inkişafına təkan vermiş, yeni nəzəriyyə konsepsiyaların meydana gəlməsinə səbəb olmuşdur. Keçən əsrin 60-cı illərindən başlayaraq, hermenevtika problemləri dünyanın bir çox ölkələrində filosoflar tərəfindən ciddi tədqiq olunmağa başlamışdır. Fəlsəfi hermenevtikanın Haydeggerin və Qadamerin təmsil etdiyi ontoloji təlimi ilə yanaşı, metodoloji və qnoseoloji istiqamətləri də təşəkkül tapmışdır. Hermenevtika XX əsrdə əvvəlcə ekzistensializm çərçivəsində (Haydegger), sonra isə fəlsəfənin metodoloji əməliyyatlarından biri kimi formalaşır. Son dövrlərdə isə sosial fəlsəfədə hermenevtikanın xüsusi növü sayılan hermenevtik ontologiya da meydana çıxmışdır. Bu təlimə görə, varlıq, mövcudluq dilin varlığıdır: dil isə sosial varlığın şərtidir. Odur ki, fəlsəfədə dilin toxunduğu problemlər ətrafında təhlil kifayətlənməməlidir, həm də ona yeni təfsirlər, şərhlər verməlidir.

RUS Герменевтика, являясь методом толкования текстов, имеет своеобразные наименования во всех культурных регионах мира, на Западе и на Востоке, различаясь по форме, жанрам и направлениям. Герменевтика в процессе эволюционного развития также приобрела философский статус как метод. Благодаря научно-теоретическим исследованиям известных немецких философов Ф. Шлейермахера, В. Дильтея, М. Хайдеггера, Х. Гадамера, круг охвата феномена понимания расширился, герменевтика превратилась из средства толкования филологических, религиозных, юридических и других текстов в искусство понимания человнеческой субъективности. Интерпретация текстов превратилась в онтологическое учение, которая является конечной концепцией значения индивида - искусства индивида, методологии человеческой души и, наконец, значения. С этой точки зрения Германия является родиной философской герменевтики, называемой философией понимания. Ранняя философская герменевтика, в которой критиковались некоторые положения европейской философии, возникла в результате исторического развития философии с древних времен до ХХ века. Идейное наследие упомянутых выше представителей философской герменевтики, представляет собой важные этапы формирования этой науки. Тем самым традиционная герменевтика обогащается новыми, оригинальными положениями и теориями. Сегодня основные и важные аспекты интеллектуального наследия герменевтики развиваются в различных аспектах. Идеи основателей философской герменевтики стимулировали дальнейшее развитие этого учения, способствовали формированию новых теорий и концепций. С 60-х годов прошлого века проблемы герменевтики серьезно изучались философами во многих странах мира. Наряду с онтологическим учением, разработанным представителями философской герменевтики Хайдеггером и Гадамером, были также разработаны методологические и гносеологические направления этого учения. В ХХ веке герменевтика первоначально была сформулирована как часть экзистенциализма (Хайдеггер), а затем она стала одной из методологических процедур философии. В последнее время в социальной философии также возникла герменевтическая онтология, которая считается специфическим типом герменевтики. Согласно этому учению, бытие, существование - это существование языка: язык является условием социального существования. Следовательно, философия не должна ограничиваться анализом проблем, связанных с языком, а должна также давать здесь новые интерпретации и объяснения.


Full article text
20-hasanova.pdf